Not A Game | 28 Σεπτεμβρίου 2026
Στις 25 Σεπτεμβρίου, η Βραζιλία έλαβε μια απόφαση που μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες θα φαινόταν αδιανόητη: με προσωρινό νομοθετικό μέτρο απαγόρευσε την προσφορά και τη διαφήμιση του αθλητικού στοιχήματος και των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών. Οι νέες καταθέσεις σταμάτησαν αμέσως. Οι παίκτες μπορούν να αποσύρουν τα χρήματα που διατηρούν στους λογαριασμούς τους έως τις 5 Οκτωβρίου και οι πλατφόρμες προβλέπεται να τεθούν εκτός λειτουργίας από τις 6 Οκτωβρίου. Η απαγόρευση δεν αφορά τις άλλες μορφές λοταρίας που επιτρέπονται από τον νόμο. Το μέτρο ισχύει προσωρινά και η τύχη του εξαρτάται από το Κογκρέσο και ενδεχόμενες δικαστικές προσφυγές.
Για να καταλάβουμε το μέγεθος της ανατροπής, αρκεί μια σύντομη αναδρομή. Η Βραζιλία νομιμοποίησε το στοίχημα στα αθλητικά γεγονότα το 2018, συμπεριέλαβε τα online παιχνίδια στο ρυθμιστικό πλαίσιο το 2023 και εγκαινίασε την αδειοδοτημένη αγορά την 1η Ιανουαρίου 2025. Μέσα στο πρώτο έτος της λειτουργίας της, περίπου 25,2 εκατομμύρια πολίτες συμμετείχαν σε νόμιμες πλατφόρμες. Τα ακαθάριστα έσοδα των εταιρειών από τα παιχνίδια (GGR) έφτασαν περίπου τα 37 δισ. ρεάλ (περ. 6,26 δισ. ευρώ): είναι το ποσό που απομένει αφού αφαιρεθούν τα κέρδη που καταβλήθηκαν στους παίκτες, πριν από φόρους και λειτουργικά έξοδα. Η κυβέρνηση είχε χορηγήσει 85 άδειες, με τίμημα 30 εκατ. ρεάλ (περ. 5,08 εκατ. ευρώ) καθεμία.
Παράλληλα, η ανησυχία για τον εθισμό, την ψυχική υγεία και τα χρέη των νοικοκυριών έγινε κεντρικό θέμα της δημόσιας συζήτησης. Μελέτη του Ινστιτούτου Μελετών Πολιτικής Υγείας της Βραζιλίας εκτίμησε το ετήσιο κοινωνικό κόστος που συνδέεται με τον τζόγο σε 38,8 δισ. ρεάλ (περ. 6,57 δισ. ευρώ). Πρόκειται για εκτίμηση βάσει συγκεκριμένης μεθοδολογίας, όχι για άμεσα καταγεγραμμένη δαπάνη. Όταν η κυβέρνηση προανήγγειλε περιορισμούς, ποδοσφαιρικοί σύλλογοι αντέδρασαν δημόσια, επικαλούμενοι τις χορηγίες και τον κίνδυνο ενίσχυσης της παράνομης αγοράς. Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε και η κυβέρνηση προχώρησε στην προσωρινή απαγόρευση.
Αυτή είναι μια βίαιη διόρθωση: μια αγορά που μόλις αδειοδοτήθηκε καλείται να σταματήσει απότομα. Οι επιπτώσεις της απόφασης στην παράνομη δραστηριότητα, στους παίκτες και στις επιχειρήσεις μένουν να αξιολογηθούν. Το πολιτικό δίδαγμα είναι σαφές: όταν η πρόληψη της βλάβης δεν προχωρά με την ίδια ταχύτητα με την επέκταση μιας αγοράς, η πίεση για έκτακτες λύσεις μπορεί να γίνει τεράστια.
Και η Ελλάδα; Για να βάλουμε τα μεγέθη στην ίδια οικονομική κλίμακα, χρησιμοποιούμε τον δείκτη έντασης τζόγου GII (Gambling Intensity Index) = GGR / ονομαστικό ΑΕΠ × 100. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία για το 2025:
| Αγορά το 2025 | GGR αδειοδοτημένης αγοράς | ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές | GII |
|---|---|---|---|
| Βραζιλία: ομοσπονδιακά αδειοδοτημένο στοίχημα και online παιχνίδια | περ. 37 δισ. ρεάλ (περ. 6,26 δισ. ευρώ) | 12.738,6 δισ. ρεάλ (περ. 2.155,8 δισ. ευρώ) | 0,29% |
| Ελλάδα: διαδικτυακά παιχνίδια | περ. 1,192 δισ. ευρώ | 248,4 δισ. ευρώ | 0,48% |
| Ελλάδα: όλα τα νόμιμα παιχνίδια | 3,073 δισ. ευρώ | 248,4 δισ. ευρώ | 1,24% |
Η ελληνική διαδικτυακή αγορά εμφανίζει έτσι περίπου 1,65 φορές μεγαλύτερο GII από την καταγεγραμμένη ομοσπονδιακά αδειοδοτημένη βραζιλιάνικη αγορά στοιχήματος και online παιχνιδιών. Η σύγκριση είναι ενδεικτική: οι κατηγορίες παιχνιδιών και η κάλυψη των στοιχείων δεν ταυτίζονται πλήρως, ενώ το βραζιλιάνικο μέγεθος δεν καλύπτει όλες τις μορφές νόμιμου ή παράνομου τζόγου. Το 1,24% της Ελλάδας περιλαμβάνει και επίγεια παιχνίδια και δεν συγκρίνεται απευθείας με το 0,29% της Βραζιλίας. Ο GII δείχνει το οικονομικό μέγεθος των καταγεγραμμένων απωλειών των παικτών ως ποσοστό του ΑΕΠ· δεν μετρά από μόνος του τον εθισμό ή τη βλάβη στην υγεία.
Για τις ενδεικτικές μετατροπές σε ευρώ χρησιμοποιήθηκε η ισοτιμία αναφοράς της ΕΚΤ της 25ης Σεπτεμβρίου 2026: 1 ευρώ = 5,9091 BRL. Ο GII υπολογίζεται στα νομίσματα των αντίστοιχων χωρών, χωρίς να απαιτείται μετατροπή.
Η ΕΕΕΠ περιλαμβάνει την προστασία των παικτών στους άξονες του Στρατηγικού Σχεδιασμού της για το 2026–2030. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια την ενημέρωσή της, το Ενιαίο Μητρώο Αποκλεισμένων παραμένει υπό ανάπτυξη: όποιος ζητά να αποκλειστεί από όλους τους αδειοδοτημένους παρόχους δεν μπορεί ακόμη να ενεργοποιήσει αυτόματα έναν καθολικό αποκλεισμό με μία εγγραφή στο μητρώο. Είναι ένα συγκεκριμένο κενό προστασίας που μπορεί και πρέπει να κλείσει.
Η ελληνική απάντηση χρειάζεται να δοθεί πριν η συσσώρευση της βλάβης οδηγήσει σε πιέσεις για απότομες αποφάσεις. Χρειάζονται έγκαιρη πρόληψη, αποτελεσματικός αποκλεισμός, ουσιαστικοί περιορισμοί της έκθεσης στον κίνδυνο, έλεγχος της εμπορικής προώθησης και συμμετοχή της δημόσιας υγείας στη χάραξη πολιτικής. Με σαφείς στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Η Not A Game θα παρουσιάσει σύντομα συγκεκριμένη δέσμη μέτρων, την οποία θα καταθέσει στην ΕΕΕΠ, στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και στο Υπουργείο Υγείας, με τίτλο:
«ΠΡΩΤΑ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ – ΕΠΕΙΓΟΝ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΖΟΓΟ 2026–2028».
Η Βραζιλία δείχνει πόσο δύσκολη γίνεται η διόρθωση όταν έρχεται αργά. Η Ελλάδα έχει ακόμη τη δυνατότητα να βάλει την ασφάλεια πρώτη.
Πηγές
- Κείμενο της προσωρινής πράξης 1.394/25.9.2026 (Βραζιλία)
- Υπουργείο Υγείας Βραζιλίας: ανακοίνωση και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
- Υπουργείο Οικονομικών Βραζιλίας: ιστορικό νομιμοποίησης
- Υπουργείο Οικονομικών Βραζιλίας: απολογισμός 2025 (GGR)
- IBGE: ΑΕΠ Βραζιλίας 2025 σε τρέχουσες τιμές
- Ινστιτούτο Μελετών Πολιτικής Υγείας (IEPS): μελέτη για το κοινωνικό κόστος
- Δημόσιο μανιφέστο ποδοσφαιρικών συλλόγων
- ΕΕΕΠ: Ετήσια Απολογιστική Έκθεση 2025, GGR συνολικής και διαδικτυακής αγοράς
- ΕΛΣΤΑΤ: Πρώτη εκτίμηση ΑΕΠ Ελλάδας 2025
- ΕΚΤ: Ισοτιμία αναφοράς ευρώ προς ρεάλ, 25.9.2026
- ΕΕΕΠ: Στρατηγικός Σχεδιασμός 2026–2030
- ΕΕΕΠ: ενημέρωση για το Ενιαίο Μητρώο Αποκλεισμένων